चीनमधील हांगझू येथे पार पडलेल्या आशियाई खेळांमध्ये भारतीय खेळाडूंनी पदकांची लयलूट करत तब्बल १०७ पदकांसह ऐतिहासिक कामगिरीची नोंद केली आहे. या महाकुंभात भारताने पहिल्यांदाच पदकांचे शतक पूर्ण करत क्रीडा विश्वात आपला दबदबा निर्माण केला असून, पुणे आणि मुंबईतील खेळाडूंच्या कामगिरीने महाराष्ट्राची मान उंचावली आहे.
गेल्या अनेक दशकांपासून भारतीय खेळाडू ज्या सुवर्णक्षण आणि पदकांच्या प्रतीक्षेत होते, ती प्रतीक्षा या आशियाई खेळांत संपली. नेमबाजी, ॲथलेटिक्स, तिरंदाजी आणि क्रिकेट यांसारख्या विविध क्रीडा प्रकारांत भारतीय संघाने प्रतिस्पर्ध्यांना अक्षरशः लोळवले. विशेष म्हणजे, यंदाच्या खेळांत वैयक्तिक कामगिरीपेक्षा सांघिक कामगिरीवर अधिक भर देण्यात आला होता, ज्याचे फळ आता पदकांच्या स्वरूपात समोर आले आहे. भारतीय खेळाडूंनी केवळ पदके जिंकली नाहीत, तर अनेक ठिकाणी आशियाई आणि राष्ट्रीय विक्रम मोडीत काढले आहेत.
महाराष्ट्राचा विचार केला तर, पुणे आणि मुंबईच्या खेळाडूंनी भारतीय पथकाचा कणा म्हणून काम केले. पुण्याच्या बालेवाडी येथील क्रीडा संकुलात सराव करणाऱ्या अनेक खेळाडूंनी या स्पर्धेत चमक दाखवली आहे. विशेषतः रोईंग, नेमबाजी आणि ॲथलेटिक्समध्ये महाराष्ट्राच्या सुपुत्रांनी आणि सुकन्यांनी पदकांवर आपले नाव कोरले. मुंबईतील खेळाडूंनी क्रिकेट आणि कबड्डीमध्ये दाखवलेला दम खरोखरच कौतुकास्पद आहे. या खेळाडूंनी पदके जिंकल्यावर त्यांच्या घरी आणि संबंधित क्रीडा संस्थांमध्ये जल्लोषाचे वातावरण पाहायला मिळाले.
आशियाई खेळांमधील या यशाचे श्रेय केवळ खेळाडूंच्या मेहनतीलाच नाही, तर गेल्या काही वर्षांत सरकारने क्रीडा क्षेत्रासाठी राबवलेल्या योजनांनाही जाते. 'खेलो इंडिया' सारख्या उपक्रमांमुळे तळागाळातील खेळाडूंना व्यासपीठ मिळाले आणि त्याचेच फलित आज पदकांच्या रूपात दिसत आहे. तांत्रिक प्रशिक्षणापासून ते जागतिक दर्जाच्या सोयीसुविधांपर्यंत सर्व बाबींवर भर दिल्याने भारतीय खेळाडूंचा आत्मविश्वास उंचावला आहे. आता भारतीय खेळाडू कोणत्याही आंतरराष्ट्रीय स्पर्धेत उतरताना दबावाखाली खेळत नाहीत, तर ते विजयाचा निर्धार घेऊन रिंगणात उतरतात, हे या स्पर्धेतील त्यांच्या देहबोलीवरून स्पष्ट झाले.
नेमबाजीच्या मैदानात भारतीय खेळाडूंनी केलेले वर्चस्व अविश्वसनीय होते. १० मीटर एअर रायफल आणि पिस्तुल प्रकारात भारताने सुवर्णपदकांचा पाऊस पाडला. त्याच वेळी ॲथलेटिक्समध्ये नीरज चोप्राने पुन्हा एकदा आपला दबदबा सिद्ध करत सुवर्णपदक पटकावले. भालाफेक प्रकारात भारताचा जगात कोणीही स्पर्धक नाही, हे त्याने पुन्हा एकदा जगाला दाखवून दिले. भारताच्या या कामगिरीमुळे आशियाई स्तरावर भारताची प्रतिमा एका 'क्रीडा महाशक्ती' म्हणून निर्माण झाली आहे. पदकतालिकेत भारताने मिळवलेले हे स्थान आगामी ऑलिम्पिकच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचे मानले जात आहे.
तिरंदाजीमध्ये भारताने मिळवलेले यशही तितकेच महत्त्वाचे आहे. अत्यंत कठीण प्रसंगात संयम राखून अचूक नेम साधण्याची कला भारतीय तिरंदाजांनी आत्मसात केली आहे. दक्षिण कोरिया आणि चीन यांसारख्या दिग्गज देशांना मागे टाकत भारताने तिरंदाजीमध्ये वर्चस्व गाजवले. हा बदल भारतीय क्रीडा संस्कृतीतील बदलाचे द्योतक आहे. आता भारतीय खेळाडू केवळ सहभागासाठी नाही, तर पदके जिंकण्यासाठी खेळत आहेत, हे या स्पर्धेने सिद्ध केले. अनेक वर्षांपासून सुरू असलेल्या सरावाचे आणि मेहनतीचे सार्थक होताना पाहून क्रीडाप्रेमींमध्ये उत्साहाचे वातावरण आहे.
महिला खेळाडूंची कामगिरी देखील या वेळी वाखाणण्याजोगी राहिली. हॉकीपासून ते कबड्डीपर्यंत महिलांनी दिलेली झुंज ही प्रेरणादायी आहे. विशेषतः कबड्डीमध्ये भारतीय महिला संघाने सुवर्णपदक मिळवून पुन्हा एकदा आपले वर्चस्व सिद्ध केले. या विजयामुळे ग्रामीण भागातील मुलींना क्रीडा क्षेत्रात करिअर करण्यासाठी मोठी प्रेरणा मिळणार आहे. महाराष्ट्रातील अनेक ग्रामीण भागांतून आलेल्या खेळाडूंनी आशियाई खेळांत स्थान मिळवले आणि पदके जिंकली, हे खऱ्या अर्थाने या खेळांचे यश आहे.
आशियाई खेळांनंतर आता भारतीय खेळाडूंचे लक्ष पॅरिस ऑलिम्पिककडे लागले आहे. या स्पर्धेत मिळालेला आत्मविश्वास त्यांना ऑलिम्पिकमध्ये पदके जिंकण्यासाठी मदत करेल, अशी आशा क्रीडा तज्ज्ञ व्यक्त करत आहेत. भारताची ही कामगिरी केवळ आकड्यांचा खेळ नाही, तर ती एक नवी सुरुवात आहे. भारतीय क्रीडा क्षेत्राला आता एका नव्या उंचीवर नेण्याची जबाबदारी खेळाडू आणि क्रीडा महासंघांवर आहे. या यशाचा आनंद साजरा करत असतानाच, पुढील आव्हानांची तयारी करणे आता महत्त्वाचे ठरणार आहे.
पुढील काही महिन्यांत विविध जागतिक स्पर्धा होणार आहेत. या स्पर्धांमध्ये भारतीय खेळाडूंची कामगिरी कशी राहते, हे पाहणे औत्सुक्याचे ठरेल. विशेषतः महाराष्ट्रातील खेळाडूंना अधिक चांगल्या सोयीसुविधा कशा पुरवता येतील, यावर राज्य सरकारला आता लक्ष केंद्रित करावे लागेल. तसेच, शालेय स्तरापासूनच खेळाडूंना प्रोत्साहन देऊन त्यांना जागतिक दर्जाचे प्रशिक्षण देण्याची गरज आहे. आशियाई खेळांमधील या ऐतिहासिक कामगिरीचा उपयोग करून देशात एक मोठी क्रीडा चळवळ उभी करणे शक्य आहे.
आता चर्चा सुरू आहे ती पुढील ऑलिम्पिकमध्ये भारत किती पदके जिंकू शकेल, याबद्दल. आशियाई खेळांमधील पदकांचा आकडा १०७ पर्यंत पोहोचल्याने भारतीयांच्या अपेक्षा उंचावल्या आहेत. आगामी काळात नेमबाजी, तिरंदाजी, ॲथलेटिक्स आणि बॅडमिंटन या खेळांमध्ये भारत अधिक पदके मिळवेल, असा विश्वास क्रीडा विश्वात व्यक्त होत आहे. भारताने आता केवळ सहभागी होण्यापुरते मर्यादित न राहता पदकांच्या शर्यतीत अग्रेसर राहणे पसंत केले आहे.
या यशाचे गांभीर्य समजून घेत आता खेळाडूंच्या प्रशिक्षणावर अधिक भर दिला जाईल. महाराष्ट्रातील मुंबई आणि पुणे या शहरांमध्ये क्रीडा संस्कृती वाढवण्यासाठी विविध योजना राबवल्या जाणार आहेत. तसेच, स्थानिक पातळीवर खेळाडूंची निवड प्रक्रिया अधिक पारदर्शक आणि कार्यक्षम करण्याची मागणी क्रीडा तज्ज्ञांकडून केली जात आहे. आशियाई खेळांतील या ऐतिहासिक कामगिरीने भारताच्या क्रीडा इतिहासात एक सुवर्णपान जोडले आहे, ज्याची दखल संपूर्ण जगाने घेतली आहे. आता या यशाची मालिका अशीच अखंडित ठेवण्याचे मोठे आव्हान भारतीय खेळाडूंसमोर आहे.
येणाऱ्या काळात भारतीय क्रीडा क्षेत्रात आमूलाग्र बदल दिसून येतील. केवळ क्रिकेटवर प्रेम करणारा भारत आता इतर खेळांकडेही तितक्याच आदराने पाहत आहे, हे या खेळांतून स्पष्ट झाले. महाराष्ट्रातील क्रीडाप्रेमींसाठी हे यश विशेष आनंदाचे आहे, कारण महाराष्ट्राच्या मातीतील अनेक खेळाडूंनी या पदकांमध्ये सिंहाचा वाटा उचलला आहे. येत्या काही दिवसांत या विजेत्या खेळाडूंचे जंगी स्वागत होणार असून, त्यांना सन्मानित करण्यासाठी विविध कार्यक्रमांचे आयोजनही करण्यात आले आहे. या खेळाडूंचा सन्मान म्हणजे देशाचा सन्मान आहे आणि हा सन्मान टिकवून ठेवण्यासाठी संपूर्ण देश आता एकवटला आहे.
आता या सर्व खेळाडूंची पुढील लक्ष्ये ही जागतिक स्तरावरील आगामी स्पर्धा आहेत. भारताचा हा विजय केवळ एक सुरुवात आहे, हे समजून आता भारतीय क्रीडा मंत्रालयाने पुढील नियोजनावर काम सुरू केले आहे. देशांतर्गत क्रीडा स्पर्धांमध्ये सुधारणा करून अधिक खेळाडूंना व्यासपीठ मिळवून देण्याचे काम आता गतीने होणार आहे. भारताच्या या 'गोल्डन' कामगिरीमुळे संपूर्ण देशात उत्साहाचे वातावरण निर्माण झाले असून, येणाऱ्या काळात भारतीय खेळाडू जागतिक स्तरावर भारताचे नाव अधिक उंचावतील, यात शंका नाही. ही केवळ सुरुवात आहे, आता खरा प्रवास सुरू झाला आहे.
written by www.afoxtv.com
टिप्पण्या
टिप्पणी पोस्ट करा