मुंबईतील चित्रपटगृहांबाहेर झळकणारे हाऊसफुल्लचे बोर्ड आणि पुण्याच्या बालगंधर्व रंगमंदिराबाहेरची गर्दी पाहून मराठी सिनेसृष्टी सध्या जोमात असल्याचे स्पष्ट दिसतेय. आज दुपारच्या सत्रात सिनेसृष्टीतून अनेक मोठ्या घडामोडी समोर आल्या असून, काही बिग बजेट सिनेमांच्या रिलीज डेट्समध्ये बदल होण्याची शक्यता वर्तवण्यात येत आहे.
रितेश देशमुखच्या दिग्दर्शनाखाली येणाऱ्या आगामी ऐतिहासिक प्रोजेक्टची चर्चा सध्या सोशल मीडियावर तुफान रंगली आहे. 'वेड'च्या अभूतपूर्व यशानंतर रितेश आता छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या आयुष्यावर आधारित 'राजा शिवाजी' हा चित्रपट घेऊन येत आहे. या सिनेमाचे प्री-प्रोडक्शन काम जोरात सुरू असून, मुंबईतील फिल्म सिटीमध्ये भव्य सेट उभारण्याची तयारी सुरू झाल्याची माहिती सूत्रांनी दिली आहे. विशेष म्हणजे, या चित्रपटासाठी रितेशने हॉलिवूडमधील काही तंत्रज्ञांशी हातमिळवणी केल्याचे बोलले जात आहे. फक्त अभिनयच नाही तर मराठी सिनेमा तांत्रिकदृष्ट्या जागतिक पातळीवर नेण्याचा विडा त्याने उचलल्याचे दिसते.
बॉक्स ऑफिसचा विचार केला तर गेल्या शुक्रवारी प्रदर्शित झालेल्या दोन मध्यम बजेटच्या चित्रपटांनी अपेक्षेपेक्षा चांगली कामगिरी केली आहे. पुण्यातील कोथरूड आणि कोरेगाव पार्क भागातील मल्टिप्लेक्समध्ये शनिवार आणि रविवारी प्रेक्षकांनी मोठी हजेरी लावली. सध्या मराठी प्रेक्षक केवळ मसाला फिल्म्सच्या मागे न धावता आशयसंपन्न विषयांना पसंती देत असल्याचे चित्र आहे. विशेषतः कौटुंबिक नाटक आणि थ्रिलर धाटणीच्या सिनेमांना दाद मिळत आहे.
मुक्ता बर्वे पुन्हा एकदा एका वेगळ्या भूमिकेत प्रेक्षकांच्या भेटीला येणार असून, तिच्या नवीन सिनेमाचे पोस्टर आज रिलीज करण्यात आले. महिलाप्रधान विषयावर आधारित असलेल्या या सिनेमात मुक्ता एका सरकारी अधिकाऱ्याची भूमिका साकारताना दिसणार आहे. या सिनेमाचे चित्रीकरण प्रामुख्याने कोकण आणि पश्चिम महाराष्ट्रात झाले आहे. मुक्ताच्या सिनेमांचे वैशिष्ट्य म्हणजे ती निव्वळ ग्लॅमरपेक्षा पात्राच्या खोलीला जास्त महत्त्व देते आणि हेच तिच्या चाहत्यांना भावते.
ओटीटी प्लॅटफॉर्मचा विचार केला तर 'प्लॅनेट मराठी' आणि 'जिओ सिनेमा' वर मराठी कंटेंटची मोठी रांग लागली आहे. येत्या महिन्यात दोन मोठ्या वेब सिरीजचे प्रिमियर होणार असल्याचे समजते. यामध्ये सई ताम्हणकर आणि स्वप्नील जोशी यांच्या मुख्य भूमिका असलेल्या एका क्राईम थ्रिलरचा समावेश आहे. मराठी प्रेक्षक आता केवळ टीव्ही मालिकांवर अवलंबून न राहता ओटीटीवरील बोल्ड आणि वास्तववादी विषयांकडे वळत असल्याचे आकडेवारी सांगते. मुंबईतील तरुण पिढीमध्ये वेब सिरीजची क्रेझ वाढल्याने निर्मातेही आता मोठ्या प्रमाणावर गुंतवणूक करत आहेत.
पुण्यातील मराठी चित्रपट महोत्सवात आज अनेक दिग्गजांनी हजेरी लावली. यावेळी झालेल्या चर्चेत मराठी सिनेमाच्या वितरणावर विशेष लक्ष देण्यात आले. मराठी सिनेमांना मुंबईत प्राइम टाईमचे शोज मिळत नसल्याची ओरड जुनीच आहे, मात्र आता मल्टिप्लेक्स मालकांशी सकारात्मक चर्चा सुरू असल्याची माहिती अखिल भारतीय मराठी चित्रपट महामंडळाच्या वतीने देण्यात आली. स्थानिक सिनेमांना प्रोत्साहन देण्यासाठी राज्य सरकारकडून मिळणाऱ्या अनुदानाच्या प्रक्रियेतही काही सुधारणा करण्याची मागणी या वेळी करण्यात आली.
कास्टिंगच्या आघाडीवर बोलायचे झाले तर, एका नवीन जोडीची चर्चा सध्या सिनेसृष्टीत रंगली आहे. झी मराठीवरील एका लोकप्रिय मालिकेतील अभिनेता आता मोठ्या पडद्यावर पदार्पण करण्यासाठी सज्ज झाला आहे. त्याच्यासोबत मराठीतील एक आघाडीची अभिनेत्री मुख्य भूमिकेत असेल. या सिनेमाचे नाव अद्याप गुलदस्त्यात असले तरी, एक रोमँटिक ड्रामा प्रेक्षकांना पाहायला मिळणार हे नक्की. या सिनेमासाठी मुंबईतील मरिन ड्राईव्ह आणि दादर परिसरात काही महत्त्वाचे सीन्स शूट केले जाणार आहेत.
कोल्हापुरातील चित्रनगरीतही सध्या मोठ्या प्रमाणावर चित्रीकरण सुरू आहे. मराठी ऐतिहासिक सिनेमांची लाट अजूनही ओसरलेली नाही. एकाच वेळी तीन वेगवेगळ्या ऐतिहासिक विषयांवर काम सुरू असून, त्यात मावळ्यांच्या शौर्यगाथांवर भर दिला जात आहे. मात्र, प्रेक्षकांना आता केवळ तलवारींचा खणखणाट नको असून, त्यातील भावनिक गुंतवणूक आणि मानवी पैलू पाहायचे आहेत, असा सूर समीक्षकांकडून उमटत आहे.
पुढच्या आठवड्यात प्रदर्शित होणाऱ्या एका मोठ्या कॉमेडी फिल्मचे प्रमोशन सध्या जोरात सुरू आहे. मुंबईच्या लोकल ट्रेनमध्ये आणि बेस्ट बसवर या सिनेमाचे पोस्टर्स झळकत आहेत. 'मराठी प्रेक्षकांना हसवणं सर्वात कठीण काम आहे' असं म्हणणाऱ्या या सिनेमाच्या टीमने पुणे, नाशिक आणि छत्रपती संभाजीनगरमध्ये प्रमोशनल टूरचे नियोजन केले आहे. या सिनेमातील गाणी आधीच इन्स्टाग्राम रिल्सवर व्हायरल झाली असून, त्याचा फायदा बॉक्स ऑफिसवर होईल अशी अपेक्षा आहे.
थिएटर मालकांच्या मते, मराठी सिनेमांना आता हिंदी सिनेमांच्या बरोबरीने टक्कर द्यायची असेल तर मार्केटिंगवर अधिक खर्च करणे गरजेचे आहे. फक्त चांगला सिनेमा बनवून चालत नाही, तर तो प्रेक्षकांपर्यंत पोहोचवणे तितकेच महत्त्वाचे झाले आहे. मुंबईतील दादरचे प्लाझा थिएटर असो वा पुण्याचे सिटी प्राईड, मराठी सिनेमाची पकड अजूनही घट्ट आहे, पण ती टिकवून ठेवण्यासाठी नवनवीन प्रयोग करावे लागतील.
आजच्या न्यूज ब्रीफिंगमध्ये महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे एका जुन्या गाजलेल्या मराठी सिनेमाचा रिमेक करण्याची चर्चा सुरू झाली आहे. नव्वदच्या दशकातील एक ब्लॉकबस्टर सिनेमा आधुनिक रूपात मांडण्याचा विचार काही तरुण दिग्दर्शक करत आहेत. जर हे शक्य झाले, तर मराठीतही रिमेकचा ट्रेंड जोमाने सुरू होईल. मात्र, मूळ सिनेमाची ताकद आणि त्यातील कलाकारांची छाप पुसून नवीन काहीतरी उभं करणं हे मोठं आव्हान असणार आहे.
इंडस्ट्रीतील अंतर्गत गोटातून मिळालेल्या माहितीनुसार, काही मोठे प्रोडक्शन हाऊसेस आता प्रादेशिक सिनेमांमध्ये रस दाखवत आहेत. दाक्षिणात्य सिनेसृष्टीतील काही निर्मात्यांनी मराठीतील काही चांगल्या कथांचे हक्क विकत घेतले आहेत. याचाच अर्थ मराठी लेखणीत असलेली ताकद आता सातासमुद्रापार पोहोचत आहे. 'सैराट'ने जो रस्ता दाखवला, त्यावरून आता अनेक चित्रपट जागतिक स्तरावर आपली ओळख निर्माण करत आहेत.
सिनेसृष्टीतील कामाच्या वेळा आणि कलाकारांचे मानधन यावरही सध्या वाद-प्रतिवाद सुरू आहेत. जुन्या कलाकारांच्या मते, सध्याच्या काळात मानधन वाढले असले तरी कलेप्रती असलेली निष्ठा कमी होत चालली आहे. तर तरुण कलाकारांच्या मते, त्यांना प्रोफेशनल पद्धतीने काम करणे अधिक आवडते. हा वैचारिक संघर्ष मराठी सिनेसृष्टीला एका नव्या वळणावर घेऊन जाण्याची शक्यता आहे.
येत्या काळात 'मराठी आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव' दुबईमध्ये आयोजित केला जाणार असल्याची चर्चा आहे. यामुळे परदेशात राहणाऱ्या मराठी प्रेक्षकांना आपल्या भाषेतील सिनेमे मोठ्या पडद्यावर पाहण्याची संधी मिळेल. मुंबई आणि पुणे या दोन शहरांच्या पलीकडे जाऊन मराठी सिनेमा आता जागतिक स्तरावर स्वतःचा ठसा उमटवण्यासाठी सज्ज झाला आहे.
येणाऱ्या काही दिवसांत मोठ्या बॅनरच्या चित्रपटांच्या तारखा जाहीर होणार आहेत. दिवाळीच्या मुहूर्तावर कोणते मोठे सिनेमे एकमेकांसमोर उभे ठाकणार, याची उत्सुकता आतापासूनच सर्वांना लागली आहे. बॉक्स ऑफिसवरची ही लढाई यंदा चुरशीची ठरेल यात शंका नाही. आगामी काळात थिएटरमध्ये मराठी चित्रपटांचा राडा पाहण्यासाठी प्रेक्षकही सज्ज झाले आहेत.
या मोठ्या घडामोडींच्या पार्श्वभूमीवर, सिने-समीक्षक आणि विश्लेषकांचे लक्ष आता 'बॉक्स ऑफिस'च्या गणितांकडे वळले आहे. गेल्या सहा महिन्यांत ज्या पद्धतीने मराठी चित्रपटांनी शंभर कोटींचा आकडा गाठला, त्यामुळे वितरकांचा आत्मविश्वास दुणावला आहे. केवळ मुंबई किंवा पुण्यातच नव्हे, तर नागपूर, सोलापूर आणि अमरावतीच्या चित्रपटगृहातही हाऊसफुल्लचे बोर्ड झळकत आहेत. याचा थेट परिणाम असा झाला आहे की, ग्रामीण भागातील सिनेमागृहांचे नूतनीकरण करून त्यांना आधुनिक सोयीसुविधांनी सज्ज करण्याचे काम युद्धपातळीवर सुरू झाले आहे. डिजिटल प्रोजेक्शन सिस्टम आणि साउंड क्वालिटीमध्ये केलेल्या सुधारणांमुळे प्रेक्षक पुन्हा एकदा मोठ्या पडद्याकडे आकर्षित होत आहेत.
दरम्यान, तांत्रिक आघाडीवर मराठी सिनेसृष्टी मोठी झेप घेत आहे. 'व्हीएफएक्स' आणि 'ग्राफिक्स'चा वापर आता केवळ मोठ्या बजेटच्या सिनेमांपुरता मर्यादित राहिलेला नाही. मध्यम बजेटच्या सिनेमांमध्येही दृश्यात्मक परिणामकारकता वाढवण्यासाठी तंत्रज्ञानावर भर दिला जात आहे. नुकत्याच प्रदर्शित झालेल्या एका सायन्स-फिक्शन लघुपटाचा उल्लेख केल्याशिवाय हे चित्र पूर्ण होऊ शकत नाही. या प्रयोगाचे सोशल मीडियावर झालेले कौतुक पाहून, अनेक निर्माते आता प्रयोगशील विषयांकडे वळत आहेत. साध्या कौटुंबिक कथानकांपासून ते मानवी मनाच्या गुंतागुंतीच्या छटांपर्यंत सर्वच स्तरांवर आजचा मराठी सिनेमा प्रयोगशील ठरत आहे.
दुसरीकडे, पार्श्वसंगीताचा विचार केल्यास, मराठीत एक नवी लाट दिसून येत आहे. पारंपारिक वाद्यांसोबत इलेक्ट्रॉनिक संगीताचे फ्युजन करून नवे संगीत दिग्दर्शक आजच्या तरुणाईला आकर्षित करत आहेत. 'लय भारी' गाण्यांचा ट्रेण्ड केवळ चित्रपटांच्या ट्रेलरपुरता मर्यादित नसून, ती गाणी आता प्रत्येक सार्वजनिक उत्सव आणि लग्न समारंभांत वाजू लागली आहेत. ही सांस्कृतिक गुंतवणूक सिनेमाच्या व्यावसायिक यशात भर घालत आहे. विशेष म्हणजे, पार्श्वगायनासाठी हिंदी चित्रपटांतील प्रसिद्ध गायकांचाही ओढा आता मराठी गीतांकडे वाढला असून, यामुळे मराठी गाण्यांना राष्ट्रीय व्यासपीठ मिळत आहे.
कलाकारांच्या वर्क-लाईफ बॅलन्सबद्दल बोलायचे तर, सध्याच्या धावपळीच्या युगात अनेक दिग्गज कलाकार 'सिनेमॅटिक ब्रेक' घेत आहेत. या काळात ते रंगभूमीकडे वळत आहेत. रंगभूमी हे मराठी कलाकारांचे माहेरघर मानले जाते. नाटकांमुळे त्यांना प्रेक्षकांशी थेट संवाद साधण्याची संधी मिळते, ज्याचा सकारात्मक परिणाम त्यांच्या पुढील चित्रपटांतील अभिनयावर दिसून येतो. अनेक आघाडीच्या नायिकांनी अलीकडेच 'कमबॅक'साठी नाट्यक्षेत्र निवडले आहे, ज्याचे स्वागत रसिक प्रेक्षकांकडून होत आहे.
येणाऱ्या काळात 'डिजिटल कंटेंट'ची स्पर्धा अधिक तीव्र होणार आहे. युट्यूबवरील शॉर्ट फिल्म्सचे रूपांतर पूर्ण लांबीच्या चित्रपटांत करण्याची प्रक्रिया काही तरुण दिग्दर्शकांनी सुरू केली आहे. यामुळे नवनवीन लेखक आणि दिग्दर्शकांना संधी मिळत असून, मराठी सिनेसृष्टीतील 'नेपोटीझम' किंवा 'गोंधळ' यांसारख्या टीकेलाही आता पूर्णविराम मिळत असल्याचे चित्र आहे. केवळ गुणवत्ता आणि कथेची पकड यावरच आता कामे दिली जात आहेत.
पुढील दोन महिन्यांत चार बड्या चित्रपटांची निर्मिती प्रक्रिया पूर्ण होणार आहे. यात केवळ मनोरंजनच नाही तर सामाजिक संदेश देणाऱ्या चित्रपटांची संख्या मोठी आहे. 'महिला सक्षमीकरण' आणि 'पर्यावरण रक्षण' अशा विषयांवर आधारित चित्रपट जागतिक चित्रपट महोत्सवांत पाठवण्याची तयारीही सुरू आहे. यातून मराठी चित्रपट केवळ महाराष्ट्रापुरता न राहता, तो जागतिक स्तरावर आपला ठसा उमटवण्यास सज्ज झाला आहे.
थोडक्यात, मराठी चित्रपटसृष्टी आज एका सुवर्णकाळातून जात आहे. तंत्रज्ञान, आशय आणि मार्केटिंग या त्रिसूत्रीवर भर देऊन जो प्रवास सुरू झाला आहे, तो निश्चितच कौतुकास्पद आहे. प्रेक्षकांच्या बदलेल्या आवडीनिवडी आणि त्यांची चिकित्सक वृत्ती यांमुळे निर्मात्यांनाही अधिक सतर्क राहावे लागत आहे. येणारा काळ हा नक्कीच मराठी चित्रपटांचा आहे आणि बॉक्स ऑफिसवर हा 'राडा' असाच कायम राहिल, यात शंका नाही. आता प्रेक्षकांचे डोळे केवळ प्रदर्शनाच्या तारखांकडे लागले असून, थिएटर्समधील तो गजबजाट पाहण्यासाठी प्रत्येक मराठी माणूस उत्सुक आहे.
या बदलांच्या प्रक्रियेत राज्याच्या सांस्कृतिक धोरणांचाही महत्त्वाचा वाटा आहे. शासनाच्या नवीन चित्रपट प्रोत्साहन योजनेमुळे चित्रीकरणासाठी लागणाऱ्या परवानग्या आणि सबसिडी मिळणे आता सुलभ झाले आहे. यामुळे कोल्हापूरच्या पन्हाळ्यापासून ते कोकणातील मालवणच्या समुद्रकिनाऱ्यापर्यंत अनेक ठिकाणी आता 'शूटिंग लोकेशन' म्हणून पसंती दिली जात आहे. या स्थानिक ठिकाणांच्या वापरामुळे पर्यटन व्यवसायालाही चालना मिळत असून, स्थानिक रोजगार वाढण्यास मोठी मदत झाली आहे. 'शूटिंग' दरम्यान गावातील लोकांचा सहभाग वाढल्याने सिनेमाची भव्यता अधिक वास्तववादी वाटू लागली आहे.
सिनेमाचे वितरणाचे जाळे आता केवळ शहरांपर्यंत मर्यादित राहिलेले नाही. 'ओटीटी' प्लॅटफॉर्म्सवरील मराठी आशयाची मागणी वाढल्याने, अनेक निर्माते आता थेट 'डिजिटल प्रीमिअर'ला प्राधान्य देत आहेत. मात्र, थिएटरचे अनुभव वेगळेच असतात, हे मान्य करत अनेक दिग्दर्शक आता 'हायब्रिड रिलीज' मॉडेलकडे झुकत आहेत. यात सिनेमा आधी थिएटर्समध्ये आणि ठराविक कालावधीनंतर ओटीटीवर प्रदर्शित केला जातो. या धोरणामुळे निर्मात्यांना महसूल वाढवण्यास मदत होत आहे.
आगामी काळात येऊ घातलेल्या ऐतिहासिक चित्रपटांची चर्चा पाहता, त्यात वापरल्या जाणाऱ्या 'कॉस्ट्यूम डिझाइन'वर लाखो रुपयांचा खर्च केला जात आहे. अस्सल मराठमोळी वेशभूषा आणि ऐतिहासिक शस्त्रास्त्रांच्या अभ्यासासाठी स्वतंत्र संशोधक नेमले जात आहेत. यामुळे मराठी चित्रपटांची निर्मिती मूल्ये (Production Values) जागतिक दर्जाची होत आहेत. तरुणांमध्ये इतिहास जाणून घेण्याची ओढ वाढल्याने अशा विषयांवर आधारित चित्रपटांना बॉक्स ऑफिसवर मोठी पसंती मिळत आहे. केवळ मनोरंजन नाही, तर इतिहासाची उजळणी करणारी ही माध्यमं आता एक 'सांस्कृतिक वारसा' म्हणून जपली जात आहेत. येणारा हंगाम हा मराठी चित्रपट सृष्टीसाठी खऱ्या अर्थाने एक नवा अध्याय ठरण्याची चिन्हे दिसत असून, प्रत्येक निर्मितीमध्ये एक वेगळेपण जपण्याचा ध्यास निर्मात्यांनी घेतला आहे.
written by www.afoxtv.com
टिप्पण्या
टिप्पणी पोस्ट करा