चीनमधील हांगझोऊ येथे सुरू असलेल्या १९ व्या आशियाई खेळांमध्ये भारतीय खेळाडूंनी पदकांचे शतक पूर्ण करत नवा इतिहास रचला आहे. भारताने क्रीडा इतिहासात प्रथमच १०० पदकांचा आकडा पार केल्यामुळे संपूर्ण देशात उत्साहाचे वातावरण असून, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनीही या कामगिरीचे कौतुक केले आहे.
गेल्या काही दिवसांपासून भारतीय ॲथलीट्स ज्या पद्धतीने मैदानात उतरले आहेत, ते पाहून जगभरातील क्रीडा विश्वाच्या नजरा भारताकडे खिळल्या आहेत. तिरंदाजी, ॲथलेटिक्स, आणि बॅडमिंटनसारख्या खेळांमध्ये भारताने ज्या प्रकारे वर्चस्व गाजवले, त्यामुळे पदकांची संख्या वेगाने वाढली. विशेष म्हणजे, या कामगिरीत आपल्या महाराष्ट्रातील आणि पुण्यातील खेळाडूंचा वाटा मोलाचा ठरला आहे. महाराष्ट्राच्या मातीतील खेळाडूंनी आपली जिद्द आणि कष्ट या खेळांतून सिद्ध केले असून, पदकांच्या या शर्यतीत राज्य नेहमीच पुढे राहिले आहे.
आशियाई खेळांमधील या कामगिरीची सुरुवात जरी संथ झाली असली, तरी उत्तरार्धात भारताने गियर बदलला. नेमबाजांनी सुरुवातीला पदकांचे खाते उघडले आणि त्यानंतर ॲथलेटिक्सच्या ट्रॅकवर भारतीय धावपटूंनी सुवर्णपदकांची लयलूट केली. नीरज चोप्रासारख्या दिग्गजांनी पुन्हा एकदा आपली लय कायम राखत सुवर्णपदकावर नाव कोरले, तर दुसरीकडे तरुण खेळाडूंनी अनपेक्षित कामगिरी करत सर्वांची मने जिंकली आहेत. १०० पदकांचा हा आकडा केवळ आकडा नाही, तर भारतीय खेळाडूंनी गेल्या चार वर्षांत घेतलेल्या कष्टांचे फळ आहे.
महाराष्ट्राच्या दृष्टीने विचार केला तर, पुणे आणि मुंबईतील क्रीडा अकादमींमध्ये तयार झालेल्या खेळाडूंनी आंतरराष्ट्रीय स्तरावर भारताची मान उंचावली आहे. पुण्याच्या बालेवाडी स्टेडियममध्ये सराव करणाऱ्या अनेक खेळाडूंनी या स्पर्धेत आपली छाप पाडली आहे. राज्याच्या क्रीडा धोरणामुळे आणि खेळाडूंना मिळणाऱ्या सोयी-सुविधांमुळे आज महाराष्ट्रातील खेळाडू जागतिक व्यासपीठावर चमकत आहेत. हे यश स्थानिक स्तरावर खेळासाठी पोषक वातावरण असल्याचे निदर्शक आहे.
पदकांच्या या शर्यतीत भारताने चीन, जपान आणि दक्षिण कोरियासारख्या प्रबळ देशांना टक्कर दिली आहे. काही वर्षांपूर्वीपर्यंत आपण पदकांच्या यादीत मागे होतो, परंतु आता चित्र पूर्णपणे बदलले आहे. 'खेलो इंडिया' सारख्या उपक्रमांचा थेट परिणाम आता पदकांच्या आकड्यावर दिसून येत आहे. खेळाडूंना मिळणारे आर्थिक पाठबळ आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर यामुळे भारताची कामगिरी उंचावली आहे. सरकारकडून मिळणारी मदत आणि खासगी संस्थांनी खेळाडूंसाठी दाखवलेला पुढाकार, या दोन्ही गोष्टींचा संगम या विजयात दिसून येतो.
मात्र, हे यश सहज मिळालेले नाही. अनेक खेळाडूंनी दुखापतींशी झुंज देत, तर काहींनी अत्यंत प्रतिकूल परिस्थितीत सराव करत हे यश खेचून आणले आहे. बॅडमिंटनच्या कोर्टवर सात्विक आणि चिरागच्या जोडीने जो खेळ दाखवला, तो अभूतपूर्व होता. त्यांनी केवळ पदके जिंकली नाहीत, तर भारताची बॅडमिंटनमधील ताकद जगाला दाखवून दिली. या जोडीच्या विजयाने लाखो तरुणांना प्रेरणा दिली आहे, असे म्हटल्यास वावगे ठरणार नाही. भारतीय संघ आता सांघिक खेळांमध्येही तितकाच आक्रमक झाला आहे.
क्रीडा विश्लेषकांच्या मते, ही केवळ सुरुवात आहे. भारताची लोकसंख्या आणि खेळाडूंची क्षमता पाहता, आपण पुढच्या आशियाई खेळांमध्ये पदकांची संख्या १५० च्या पार नेऊ शकतो. त्यासाठी आतापासूनच नियोजन करण्याची गरज आहे. तळागाळातील खेळाडूंना शोधून त्यांना जागतिक दर्जाचे प्रशिक्षण देणे, हेच आता क्रीडा मंत्रालयापुढील मुख्य आव्हान आहे. महाराष्ट्र सरकारनेही खेळाडूंसाठी आणखी सवलती आणि जागतिक दर्जाच्या सुविधा उपलब्ध करून देण्याचे संकेत दिले आहेत.
या आशियाई खेळांनी हे स्पष्ट केले आहे की, भारतीय क्रीडापटू आता मानसिकदृष्ट्या अधिक सक्षम झाले आहेत. दबावाखाली खेळणे आणि शेवटच्या क्षणापर्यंत लढत देणे, हे गुण आता भारतीय खेळाडूंमध्ये स्पष्टपणे दिसत आहेत. याआधी अनेकदा आपण पदकाच्या जवळ जाऊन हुकलो होतो, पण आता आपण ती संधी पदकात रूपांतरित करत आहोत. हे बदललेले मानसिकतेचे लक्षण आहे. खेळाडूंच्या आहार, फिटनेस आणि मानसिक तयारीवर जेवढा भर दिला जात आहे, त्याचे हे सकारात्मक फळ आहे.
पुण्यातील बालेवाडी क्रीडा संकुल आणि मुंबईतील विविध केंद्रांवर होणाऱ्या प्रशिक्षणाचा दर्जा आता आंतरराष्ट्रीय मानकांशी जुळणारा झाला आहे. राज्यभरातील पालकांचा खेळाकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन बदलला असून, ते आपल्या पाल्यांना आता खेळाकडे करिअर म्हणून पाहण्यास प्रोत्साहित करत आहेत. हे बदल भविष्यात अधिक पदके मिळवून देण्यास मदत करतील. महाराष्ट्रातील खेळाडूंचे हे यश केवळ पदकांपुरते मर्यादित नसून, ती एक नवी क्रांती आहे.
आता सर्व लक्ष पॅरिस ऑलिम्पिकवर केंद्रित झाले आहे. आशियाई खेळांमधील हा विजय ऑलिम्पिकसाठी एक मोठी तालीम मानला जात आहे. ज्या खेळाडूंनी इथे सुवर्ण आणि रौप्य पदके जिंकली आहेत, त्यांचा आत्मविश्वास आता सातव्या आसामानावर आहे. मात्र, ऑलिम्पिकमधील स्पर्धा अधिक कठीण असेल, हे खेळाडूंना ठाऊक आहे. त्यामुळेच, सण-उत्सव साजरे करून खेळाडू पुन्हा एकदा कठोर सरावाच्या दिशेने वाटचाल करतील.
आशियाई खेळांचा हा प्रवास भारताच्या क्रीडा इतिहासातील एक सुवर्ण पान आहे. मात्र, या शंभरीनंतर आता 'पुढचे पाऊल' काय, हा प्रश्न महत्त्वाचा ठरतो. पायाभूत सुविधांच्या विस्तारासोबतच ग्रामीण भागातील गुणवत्तेला संधी देणे, ही काळाची गरज आहे. सरकार आणि क्रीडा संघटनांनी आता या खेळाडूंना पुढील तीन-चार वर्षांच्या कालावधीसाठी विशेष आर्थिक पॅकेज जाहीर करण्याची गरज आहे. जेणेकरून कोणत्याही आर्थिक अडचणीशिवाय हे खेळाडू आपला सराव सुरू ठेवू शकतील.
येणाऱ्या काही दिवसांत, जेव्हा हे खेळाडू भारतात परततील, तेव्हा त्यांचे अभूतपूर्व स्वागत होईल यात शंका नाही. मात्र, त्यानंतर लगेचच त्यांना पुढच्या आव्हानांची तयारी करावी लागणार आहे. महाराष्ट्राच्या क्रीडा विभागाने या खेळाडूंचा सन्मान करण्यासोबतच, त्यांच्या पुढील वाटचालीसाठी आवश्यक असलेले सहकार्य त्वरित उपलब्ध करून द्यावे, अशी मागणी क्रीडा प्रेमींकडून होत आहे. आशियाई खेळांमधील या यशाचा वारू असाच पुढे धावत राहो आणि भारताच्या झोळीत अशीच पदके पडत राहोत, हीच प्रत्येक भारतीयाची इच्छा आहे. आगामी काळात कोणत्या खेळाडूंच्या कामगिरीवर आपली नजर असेल, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.
written by www.afoxtv.com
टिप्पण्या
टिप्पणी पोस्ट करा